Tusk: równy dostęp do publicznej ochrony zdrowia i szybsza e-rejestracja

Nierówności w dostępie do świadczeń mają zniknąć z publicznej ochrony zdrowia

Rząd zapowiada działania, których celem ma być wyeliminowanie nadużyć i praktyk prowadzących do nierównego traktowania pacjentów. Donald Tusk podkreślił, że dostęp do publicznej ochrony zdrowia musi być równy dla wszystkich, bez wyjątków i bez względu na znajomości. Wskazał też, że system powinien zostać zorganizowany tak, aby nie dało się go wykorzystywać w sposób sprzeczny z interesem pacjentów. W tej logice szczególnie ważne jest zlikwidowanie rozwiązań, które tworzą uprzywilejowane ścieżki leczenia.

Premier zaznaczył, że konsekwencje będą wyciągane wobec osób, które dopuszczają się takich praktyk. W jego ocenie problem nie ogranicza się do pojedynczych przypadków, ale pokazuje też słabości całego systemu. Z tego powodu zmiany mają objąć nie tylko reagowanie na ujawnione nieprawidłowości, ale także przebudowę procedur, które dziś pozwalają na obchodzenie zasad. Dla pacjentów oznacza to zapowiedź większej przejrzystości, a dla placówek medycznych większą presję na przestrzeganie reguł.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szpital Południowy w Warszawie jako przykład szerszego problemu

Nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie zostały przedstawione jako sygnał, że podobne zjawiska mogą występować także w innych placówkach w kraju. W tym ujęciu nie chodzi wyłącznie o jedną jednostkę, ale o problem o szerszym zasięgu. Rząd podkreśla, że przypadek warszawski nie jest odosobniony i ma pokazywać mechanizmy, które mogą funkcjonować również gdzie indziej. To ważne, bo oznacza, że ewentualne działania naprawcze nie będą dotyczyć tylko jednego szpitala.

Wskazano również, że osoby odpowiedzialne za sytuację w tej placówce zostały już odwołane, a dziś doszło także do rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy. Z punktu widzenia porządku instytucjonalnego jest to element bieżących konsekwencji, ale jednocześnie nie zamyka tematu. W komunikacie podkreślono, że samo odsunięcie ludzi od decyzji nie wystarczy, jeśli system nadal będzie umożliwiał podobne działania. Dlatego nacisk ma być położony na usunięcie źródeł patologii, a nie tylko na rozliczenie pojedynczych osób.

„Saloniki VIP”, „zeszyty” i omijanie kolejek pod lupą resortu zdrowia

Jednym z najostrzej wskazanych obszarów są tak zwane „saloniki VIP”, czyli praktyki prowadzące do uprzywilejowania wybranych pacjentów. W ocenie rządu takie rozwiązania muszą zniknąć, ponieważ stoją w sprzeczności z zasadą równego dostępu do usług medycznych w publicznym systemie. Donald Tusk zaznaczył, że dla Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia zadanie jest jednoznaczne: ten mechanizm ma zostać usunięty. Z punktu widzenia pacjentów oznacza to próbę ograniczenia sytuacji, w których kolejność leczenia zależy od nieformalnych powiązań.

Równolegle ma zostać uszczelniony system zapisów i obsługi kolejek, tak aby nie można było ich omijać. Wśród wskazanych nieformalnych praktyk pojawił się także tak zwany „zeszyt” funkcjonujący w szpitalach. Według zapowiedzi władzy publicznej takie rozwiązania mają zostać wyeliminowane, bo tworzą alternatywne ścieżki poza oficjalnym systemem. Właśnie dlatego rząd liczy na wzmocnienie transparentności i na ograniczenie przestrzeni dla dowolności przy zapisach.

„Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W tym samym pakiecie działań znalazła się też zapowiedź intensyfikacji prac nad e-rejestracją. Premier polecił maksymalne przyspieszenie wdrożenia tego rozwiązania, ponieważ ma ono zwiększyć przejrzystość procesu zapisywania się na wizyty. E-rejestracja ma także pomóc w ustaleniu, gdzie doszło do nieprawidłowości i w jaki sposób były obchodzone kolejki. Dla pacjentów oznaczałoby to łatwiejszą kontrolę nad miejscem w kolejce, a dla instytucji nadzorujących lepsze narzędzie do wykrywania nadużyć.

Kontrola zarobków lekarzy i transparentność finansowana ze środków publicznych

Drugim filarem zapowiadanych zmian ma być większa kontrola nad tym, kto i w jakich miejscach zarabia z państwowych pieniędzy. Szef rządu poinformował, że oczekuje od Minister Zdrowia i prezesa NFZ przygotowania jasnych rekomendacji systemowych. W praktyce chodzi o wgląd w dane dotyczące zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Rząd przedstawia to jako narzędzie służące przejrzystości, a nie ograniczaniu pracy personelu medycznego.

W wypowiedzi premiera pojawił się także wątek tak zwanych „lekarzy milionerów” oraz „lekarzy z walizkami”. Według tej diagnozy część osób wykorzystuje system, realizując kosztowne procedury w wielu placówkach i osiągając bardzo wysokie dochody, przy jednoczesnym ograniczonym kontakcie z pacjentem. Rząd uważa, że takie zjawiska trzeba ukrócić, bo osłabiają zaufanie do systemu i budzą pytania o uczciwość korzystania z publicznych środków. Jednocześnie podkreślono, że celem nie jest podważanie pracy lekarzy jako grupy, lecz uporządkowanie zasad rozliczania świadczeń.

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W komunikacie zaznaczono też, że eliminacja nadużyć leży w interesie zarówno pacjentów, jak i większości lekarzy, pielęgniarek oraz innych pracowników ochrony zdrowia. To istotny element całej zapowiedzi, bo pokazuje, że planowane zmiany mają służyć nie tylko kontroli, ale też uporządkowaniu zasad funkcjonowania systemu. W takim modelu przejrzystość ma chronić uczciwie pracujących medyków przed utożsamianiem ich z patologiami, które budzą społeczne emocje. Jednocześnie pacjenci mają zyskać większą pewność, że publiczne świadczenia są przydzielane według jasnych reguł.

Apel o współpracę i znaczenie zmian dla pacjentów w całym kraju

Donald Tusk zwrócił się do środowiska lekarskiego z prośbą o współpracę przy porządkowaniu systemu ochrony zdrowia. Podkreślił, że nie chodzi o konfrontację, lecz o naprawę mechanizmów, które pozwalają na nadużycia. W jego ocenie uporządkowanie zasad jest korzystne zarówno dla pacjentów, jak i dla lekarzy, ponieważ zmniejsza pole do sporów i uznaniowości. Taki kierunek może mieć znaczenie także dla publicznej debaty o kolejkach, dostępności świadczeń i zaufaniu do instytucji medycznych.

Równocześnie premier odniósł się do spraw związanych z bezpieczeństwem państwa i przygotowaniami do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Wskazał, że Polska jest w tym obszarze przykładem dla Sojuszu, zwłaszcza jeśli chodzi o finansowanie i gotowość militarną w zakresie broni konwencjonalnej. Z jego słów wynika również, że ten szczyt będzie w praktyce zamykał etap, w którym Europa bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Wątek ten pojawił się obok spraw zdrowotnych, pokazując szerszy zakres bieżących priorytetów rządu.

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład nieprawidłowości, które mogą występować także w innych placówkach.
• Premier polecił maksymalne przyspieszenie prac nad e-rejestracją, która ma poprawić transparentność kolejek.
• Rząd zapowiada usunięcie praktyk określanych jako „saloniki VIP” oraz nieformalnych zapisów typu „zeszyt”.
• Ministerstwo Zdrowia ma przygotować rekomendacje dotyczące wglądu w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków.
• W wypowiedziach premiera pojawił się także szczyt NATO w Ankarze jako ważny punkt w europejskim myśleniu o obronności.