Albin Walenty Rakps.„Lesiński”
Biografia
Albin Walenty Rakps.„Lesiński” urodził się 13 lutego 1898 w Krotoszynie. Był synem Józefa i Marii z domu Zielińskiej. W młodości uczęszczał do seminarium nauczycielskiego w Rawiczu; w listopadzie 1916 został powołany do armii niemieckiej, służył w 37 pułku artylerii polowej na froncie rosyjskim, a od marca 1917 - na froncie francuskim, m.in. pod Verdun. W grudniu 1918 zdezerterował i w styczniu 1919 uczestniczył w powstaniu wielkopolskim w walkach w Krotoszynie.
W Wojsku Polskim od końca stycznia 1919 służył ochotniczo. Początkowo przydzielono go do Szkoły Podoficerów Artylerii w Toruniu, gdzie pełnił funkcje instruktora i adiutanta. W lutym 1920 został przydzielony do Centralnego Obozu Podoficerów Szkół Artylerii w Toruniu, gdzie sprawował kolejno: adiutanta dywizjonu artylerii, od września 1921 – drugiego oficera, a od października tego roku – adiutanta całego Obozu. Po ukończeniu Szkoły Młodszych Oficerów Artylerii w Toruniu (1923–1924) był instruktorem w Oficerskiej Szkole Artylerii w Toruniu. W styczniu 1926 przeniesiono go do 7 pułku artylerii ciężkiej w Poznaniu, gdzie był kolejno: instruktorem w drużynie łączności, od czerwca tego roku – oficerem ogniowym baterii artylerii, od maja 1926 – dowódcą baterii, od kwietnia 1927 – dowódcą plutonu łączności, od listopada tego roku – komendantem szkoły podoficerskiej w pułku, a od maja 1928 – ponownie dowódcą baterii. Jednocześnie w latach 1928–1930 studiował jako wolny słuchacz na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego. We wrześniu 1930 został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie był instruktorem baterii. Po ukończeniu kursu doszkoleniowego w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu (od kwietnia do września 1931) powrócił na stanowisko instruktora i dowódcy baterii szkolnej. Od kwietnia 1933 był też instruktorem wychowania fizycznego dywizjonu. 27 czerwca 1935 został mianowany na stopień majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 roku i 30. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W sierpniu tego roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy dywizjonu w SPR Art. W 1936 został przeniesiony do 16 pułku artylerii lekkiej w Grudziądzu na stanowisko dowódcy dywizjonu. Później został przesunięty na stanowisko II zastępcy dowódcy pułku (kwatermistrza).
W kampanii 1939 roku był dowódcą II dywizjonu 16 pułku artylerii lekkiej w składzie 16 Dywizji Piechoty wchodzącej do Grupy Operacyjnej „Wschód” Armii „Pomorze”. Został wzięty do niewoli i osadzony w Oflagu II B w Arnswalde (Choszczno); zwolniony w 1942 ze względu na stan zdrowia. Zamieszkał w Skierniewicach, pracując jako tłumacz w urzędzie melioracyjnym starostwa łowickiego.
W marcu 1943 zaangażował się w działalność konspiracyjną w Narodowych Siłach Zbrojnych, gdzie go mianowano zastępcą szefa sztabu Komendy Głównej NSZ. Od sierpnia do października 1943 był p.o. szefa sztabu. 1 listopada 1943 został zatwierdzony przez Komendanta Głównego NSZ płk. dypl. Tadeusza Kurcyusza „Żegota” na stanowisku I zastępcy szefa sztabu. Po podpisaniu 7 marca 1944 umowy scaleniowej między NSZ i AK podporządkował się decyzji. Zgodnie z jej warunkami Komendant Główny AK gen. Tadeusz Bór-Komorowski zatwierdził mu stopień podpułkownika. W czasie kryzysu wewnątrz NSZ po śmierci Kurcyusza i rezygnacji szefa sztabu NSZ płk. Wacław Świeciński „Tuwar” z funkcji pełnomocnika dowódcy AK ds. NSZ i Komendanta Głównego NSZ objął 6 maja 1944 te stanowiska. 5 czerwca został przez niego zaprzysiężony i mianowany jego pełnomocnikiem ds. NSZ i Komendantem Głównym NSZ. Przeciwnicy scalenia powołali 21 kwietnia samozwańczą Radę Polityczną NSZ; komendantem głównym NSZ obwołano mjr/płk NSZ Stanisława Nakoniecznikowa-Klukowskiego „Kmicica”.
Od 15 czerwca 1944 ppłk Rak został porwany z ulicy przez bojówkę NSZ-ONR i wymuszono na nim zrzeczenie się funkcji. Po uwolnieniu odwołał wymuszoną rezygnację i kontynuował akcję scaleniową, która doprowadziła do połączenia znacznej części NSZ z AK. W Polsce centralnej i południowej oenerowcy utrzymali wpływy.
Wziął udział w powstaniu warszawskim, a po kapitulacji opuścił miasto wraz z ludnością cywilną.
W listopadzie 1944 doszło na naradzie w Grodzisku Mazowieckim do połączenia dawnych oddziałów NOW i NSZ w Narodowe Zjednoczenie Wojskowe; Rak został Komendantem Głównym NZW. Funkcję tę pełnił nominalnie do końca maja 1945, przekazując ją ppłk Tadeuszowi Danilewiczowi. W lutym 1945 zgłosił się do służby w Ludowym Wojsku Polskim, lecz nie został przyjęty.
Zamieszkał w Cieszynie w powiecie ostrowskim; pracował jako nauczyciel w miejscowej szkole. Aresztowany przez MBP 18 sierpnia 1945, osadzony w więzieniu w Poznaniu; zwolniony 16 maja 1946; powrócił do Cieszyna; od września 1947 kierownik szkoły, od sierpnia 1950 nauczyciel, od kwietnia 1958 kierownik szkoły podstawowej. Zmarł 31 maja 1960 w Ostrowie Wielkopolskim; pochowany na cmentarzu w Cieszynie. Był żonaty z Jadwigą Zielińską od 1921; miał dwóch synów: Albina i Józefa.