Helena Cichowicz

Działaczka społeczno-kulturalna i ludoznawczyni
14.02.1860 10.09.1929 Krotoszyn

Biografia

Helena Cichowicz urodziła się w Krotoszynie w rodzinie bogatych kupców: ojciec Antoni Cichowicz, kupiec, a matka Prakseda z domu Weichmann–Robińska. Wykształcenie zdobyła w Zakładzie Sióstr Urszulanek we Wrocławiu. W 1885 roku została żoną Ludwika Zachariasza Cichowicza, znanego poznańskiego adwokata. Mieszkali w kamienicy przy Placu Wolności 18, zwanej Polskim Domem Przemysłowym. Mieli dwoje dzieci: Wiesławę i Zbigniewa. Zmarła niespodziewanie 10 września 1929 roku w Knocke-sur-Mer w Belgii. Została pochowana na nowym cmentarzu świętomarcińskim przy ul. Bukowskiej; podczas okupacji grób został ekshumowany i przeniesiony na Cmentarz przy ul. Samotnej na Dębcu. Miejscem upamiętnienia Heleny oraz Ludwika jest Cmentarz Górczyński w Poznaniu (kwatera II L 1, rząd 3, miejsce 1).

W Towarzystwie Muzycznym Lutnia, założonym w 1899 roku w Poznaniu, prowadziła szkolenie chórów i od 1900 do 1905 była przewodniczącą towarzystwa, które przekształciła w znaczącą instytucję, organizując co miesiąc koncerty, z których dochody przeznaczano na kształcenie młodych muzyków.

8 marca 1910 roku założono Towarzystwo Ludoznawcze; Helena Cichowicz i jej córka Wiesława zbierały rzeczy terenowe. 28 grudnia 1911 r. dzięki ich pracy powstało muzeum w budynku Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które w 1921 roku przeniesiono do Muzeum Wielkopolskiego. Zgromadzone muzealia wystawiono jako Zbiory Ludoznawcze im. Heleny i Wiesławy Cichowicz. Kierowała nim aż do śmierci, mocno je rozwinęła i nadała im zasięg ogólnopolski. W 1922 roku zorganizowała wystawę koronek we współpracy z Muzeum Cinquantenaire w Brukseli.

Po jej śmierci kierowniczką zbiorów została córka Wiesława, która zajmowała się wielkopolską twórczością ludową, a hafciarstwem. W 1911 roku ukazał się pierwszy katalog poznańskich zbiorów ludoznawczych w wersji polskiej i niemieckiej, a w 1929 roku Przewodnik Ilustrowany po Dziale Ludoznawczym. Napisała również wiele artykułów o zbiorach poznańskich oraz pionierską pracę o stroju bamberskim. We wspomnieniu w czasopiśmie Lud w 1930 roku Adam Fischertak opisał jej wkład w badanie kultury Wielkopolski.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współzałożenie Towarzystwa Ludoznawczego i Zbiorów Ludoznawczych w Poznaniu
Utworzenie Muzeum Zbiorów Ludoznawczych im. Heleny i Wiesławy Cichowicz w Poznaniu
Zorganizowanie w 1922 r. wystawy koronek we współpracy z Muzeum Cinquantenaire w Brukseli
Wydanie pierwszego katalogu poznańskich zbiorów ludoznawczych (1911) i Przewodnika Ilustrowanego po Dziale Ludoznawczym (1929)

Ciekawostki

Podczas okupacji groby Heleny i Ludwika Cichowiczów zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz przy ul. Samotnej na Dębcu
Pamięć Heleny Cichowicz upamiętniana na Cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu (kwatera II L 1, rząd 3, miejsce 1)
W 1922 roku zorganizowała wystawę koronek we współpracy z Muzeum Cinquantenaire w Brukseli

Udostępnij