Marian Melchior Antoni Langiewicz
Biografia
Marian Melchior Antoni Langiewicz urodził się 5 sierpnia 1827 roku w Krotoszynie i był polskim generałem oraz dyktatorem powstania styczniowego. W młodości studiował prawo we Wrocławiu i Berlinie, a następnie służył jako oficer artylerii armii pruskiej. W 1860 brał udział w wyprawie Garibaldiego na Sycylię, gdzie odznaczył się męstwem i wytrwałością. Później był wykładowcą w Polskiej Szkole Wojskowej w Cuneo i działał w organizacjach niepodległościowych we Włoszech, będąc związany z ugrupowaniem białych.
Przed wybuchem powstania wspierał Centralny Komitet Narodowy, sprowadzał karabiny z Niemiec i Belgii. Od 1862 przygotowywał powstanie w ramach Komitetu Centralnego. 9 stycznia 1863 roku został mianowany pułkownikiem województwa sandomierskiego i miał prowadzić koncentrację sił w Górach Świętokrzyskich, by zaatakować Warszawę. W styczniu 1863 dotarł do obozu koło Wąchocka. 22 stycznia jego zgrupowanie odniosło trzy zwycięskie ataki na Rosjan w Jedlni, Bodzentyniu i Szydłowcu, rozpoczynając kampanię Langiewicza. Mianowany także naczelnikiem województwa krakowskiego. W obozie w klasztorze w Wąchocku zgromadził 1400 ludzi, formując z nich oddziały jazdy, piechoty i służb, z kancelarią sztabową, ambulans, drukarnię i fabryczkę broni. Rosjanie ruszyli za nim; 11 lutego pobił Rosjan w bitwie pod Słupią; 17 lutego został przez Tymczasowy Rząd Narodowy mianowany generałem. Jego siły stale rosły. W Małogoszczy Langiewicz połączył swoje siły z oddziałem idącym z Mazowsza, zyskał ponad 2500 żołnierzy. 24 lutego 1863 stoczył bitwę z przeważającymi Rosjanami, którą przegrał, co zmusiło go do wycofania się.
Niechętny Mierosławskiemu, co wykorzystali działacze stronnictwa białych, w marcu 1863 powołali go na dyktatora powstania. 11 marca 1863 w Goszczu ogłosił się dyktatorem powstania. Tydzień później po bitwach pod Chrobrzem i Grochowiskami siły powstania zaczęły się kruszyć, a Langiewicz opuścił teren walk i 19 marca przeszedł do Galicji. Aresztowany tego dnia przez Austriaków, przez dwa lata był więziony w twierdzy Josephstadt. W 1865 uwolniony, przebywał na emigracji w Anglii i Szwajcarii. Później wyjechał do Turcji, gdzie był przedstawicielem fabryk Kruppa. Od 1867 służył w armii tureckiej jako Langie Bey, jednak bez większych sukcesów; żył w niedostatku i zapomnieniu. Zmarł w Konstantynopolu 10 maja 1887 i tam został pochowany na angielskim cmentarzu Haidar Pasza wraz ze swoją angielską żoną Suzanne.
W 1933 roku prezydent Ignacy Mościcki nadał Krzyż Niepodległości z mieczami żołnierzom poległym i zmarłym Powstaniu 1863 r. jako symbol uznania zasług w walce o niepodległość Polski. W 1937 roku Minister Spraw Wojskowych nadał koszarom 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Krotoszynie imię Generała Mariana Langiewicza. W Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie znajduje się jego szabla wz. 1857. Od 2013 roku jest patronem parku Grabiszyńskiego we Wrocławiu.